Kurumlar arası geçiş (nakil), 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi bir memurun başka bir kamu kurumundaki uygun bir kadroya naklen atanmasını ifade eder. Kurumlar arası naklin temel dayanağı 657 sayılı Kanunun 74. maddesidir.
Bu süreçte en çok karıştırılan konular; muvafakat alınması, KPSS ile atama, aday memurun başka kuruma geçişi, kadro derecesi, muvafakatın reddedilmesi ve ret işlemine karşı açılacak davanın hangi yargı merciinde görüleceğidir.
Ayrıca memurun kurum değiştirmesi ile istifa ederek memuriyetten ayrılması aynı işlem değildir. Özellikle başka bir kamu kurumuna geçmek isteyen memurların, önce istifa edip sonra atama aramak yerine uygulanacak atama yöntemini baştan belirlemesi önem taşır.
Son güncelleme: 27 Ağustos 2026
Kurumlar arası naklen atama kural olarak mevcut kurum ile yeni kurumun muvafakatına dayanır. Muvafakat verilmemesi halinde işlem idari yargıda dava konusu edilebilir. Ancak KPSS, merkezi yerleştirme, açıktan atama, kariyer meslek veya özel kanun hükümlerine tabi atamalar aynı prosedürle değerlendirilmez.
Kurumlar Arası Geçiş Nedir?
Bir kamu kurumunda 657 sayılı Kanuna tabi devlet memuru olarak görev yapan kişinin, başka bir kamu kurumundaki kadroya naklen atanması kurumlar arası geçiş olarak adlandırılır.
657 sayılı Kanunun 74. maddesine göre memurların Kanuna tabi kurumlar arasında nakilleri, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle yapılabilir.
Dolayısıyla 657/74 kapsamında klasik kurumlar arası nakilde hem geçilmek istenen kurumun talebi ve uygun görmesi hem de mevcut kurumun muvafakati önem taşır.
Kurumlar Arası Nakil Nasıl Yapılır?
| Aşama | İşlem |
|---|---|
| 1. Yeni kurumla görüşme | Geçmek istenen kurumda uygun kadro ve atama imkanının bulunması araştırılır. |
| 2. Başvuru | Yeni kuruma naklen atanma talebi ile başvurulur. |
| 3. Muvafakat talebi | Yeni kurum, mevcut kurumdan muvafakat ister. |
| 4. Mevcut kurumun kararı | Mevcut kurum kamu yararı, hizmet gerekleri, personel ihtiyacı ve somut durum çerçevesinde değerlendirme yapar. |
| 5. Naklen atama | Muvafakat ve diğer şartlar sağlanırsa naklen atama işlemi tamamlanır. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Muvafakat, mevcut kamu kurumunun memurun başka bir kuruma naklen atanmasına izin vermesidir. 657/74 kapsamındaki naklen atamada muvafakat önemli bir idari işlemdir.
KPSS ile Başka Kuruma Yerleşen Memur İstifa Etmeli mi?
“KPSS ile geçiş yapacaksan mutlaka önce istifa et” şeklindeki genel ifade doğru değildir. Atamanın merkezi yerleştirme ile ilk defa atama mı, kurumlar arası naklen atama mı veya özel bir mevzuat kapsamındaki atama mı olduğu belirlenmelidir.
657 sayılı Kanunun 74. maddesi kapsamındaki naklen atamada mevcut kurumun muvafakatı gündeme gelir. Nitekim Danıştay kararlarında da 657/74 kapsamındaki kurumlar arası naklin kurumların muvafakatı ile gerçekleştiği ve mevcut kurumun takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden yargısal denetime tabi olduğu belirtilmektedir.
Bu nedenle “önce istifa et, sonra KPSS tercih yap” şeklinde herkese uygulanabilecek bir tavsiye verilmesi risklidir. İstifa edilmeden önce atamanın hukuki yöntemi ve kişinin mevcut memuriyet statüsü mutlaka kontrol edilmelidir.
657 sayılı Kanunun 97. maddesi bazı istifa ve çekilme hallerinde yeniden devlet memurluğuna atanabilmek için bekleme süreleri öngörmektedir. Bu nedenle başka kuruma geçiş ihtimali bulunan bir memurun, atama prosedürünü netleştirmeden istifa etmesi hak kaybına yol açabilir.
Muvafakatname Nasıl Alınır?
Kurumlar arası naklen atamada uygulamada süreç çoğunlukla yeni kurumun mevcut kuruma resmi olarak muvafakat sormasıyla ilerler.
- Yeni kuruma başvurulur.
- Yeni kurum uygun görürse mevcut kurumdan muvafakat ister.
- Mevcut kurum talebi değerlendirir.
- Muvafakat verilirse naklen atama işlemi yürütülür.
- Muvafakat verilmezse ret işlemi bakımından idari yargı yolu değerlendirilebilir.
657 sayılı Kanunun 74. maddesi, mevcut kurumun muvafakatını mutlak olarak her durumda vermek zorunda olduğunu söylememektedir. Ancak idarenin takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır ve idari yargı denetimine tabidir.
Muvafakat Reddedilirse Ne Yapılır?
Mevcut kurumun muvafakat vermemesi halinde bu kararın gerekçesi ve hukuka uygunluğu somut olay üzerinden incelenmelidir.
Danıştay kararlarında, kurumlar arası nakilde muvafakat konusunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu; ancak bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği kabul edilmektedir.
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| Ret işlemi | Muvafakat verilmediğine ilişkin idari işlem ve gerekçe incelenir. |
| Dava | Hukuka aykırılık bulunduğu düşünülüyorsa idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. |
| Yürütmenin durdurulması | Şartları varsa dava ile birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir. |
| İstinaf | İlk derece mahkemesi kararına karşı kanuni şartlarda Bölge İdare Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir. |
| Temyiz | Kanunun izin verdiği durumlarda Bölge İdare Mahkemesi kararına karşı Danıştayda temyiz yoluna gidilebilir. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Muvafakat ve kurumlar arası nakil uyuşmazlıkları idari yargının görev alanındadır. Yargıtay adli yargının yüksek mahkemesidir; bu nedenle muvafakat ret işlemleri için “Yargıtaya temyiz” şeklinde bir ifade kullanılmamalıdır. İdari yargı sürecinde idare mahkemesi, Bölge İdare Mahkemesi ve kanuni şartlarda Danıştay gündeme gelir.
6 Ay Sonra Tekrar Başvurma Zorunluluğu Var mı?
Hayır. 657 sayılı Kanunda muvafakat reddedildiğinde memurun yeniden başvuru yapmak için 6 ay beklemesini zorunlu kılan genel bir hüküm bulunmamaktadır.
Buradaki 6 aylık süre, çoğunlukla 657 sayılı Kanunun 97. maddesindeki istifa veya çekilme sonrası yeniden devlet memurluğuna atanma kurallarıyla karıştırılmaktadır.
Muvafakat ret işleminin tebliği üzerine idari yargı bakımından dava açma süresi ayrıca değerlendirilmelidir. Genel dava açma süresi kural olarak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7. maddesi kapsamında 60 gündür; somut olayda tebliğ, başvuru ve özel mevzuat hükümleri ayrıca incelenmelidir.
657 Sayılı Kanunda 3 Derece Kuralı
657 sayılı Kanunun 74. maddesinde memurların kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için özel bir sınır bulunmaktadır.
Buna göre atanılacak kadro derecesi ile memurun kazanılmış hak derecesi arasındaki fark 3 dereceden fazla olamaz ve ayrıca memurun isteği gerekir.
Memurun kazanılmış hak derecesi 5, atanmak istediği kadronun derecesi 2 ise aradaki fark 3 derecedir. 74. maddedeki şartlar ve diğer atama koşulları sağlanıyorsa bu durum ayrıca değerlendirilebilir.
Ancak bu hüküm, kurumlar arası her nakli “en fazla 3 derece” şeklinde açıklayan genel bir kural değildir. 74. maddede kazanılmış hak derecesi üzerinden nakil ve 68. madde esaslarına göre derece yükselmesi suretiyle nakil de ayrıca düzenlenmiştir.
Aday Memur Kurumlar Arası Geçiş Yapabilir mi?
657 sayılı Kanunun 54. maddesine göre aday olarak atanmış devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
Bu nedenle klasik anlamda aday memurun 657/74 kapsamında kurumlar arası naklen atanması mümkün değildir.
Bununla birlikte merkezi yerleştirme, farklı bir unvan veya özel mevzuata dayanan bazı atama işlemleri bakımından “nakil” kavramının nasıl uygulanacağı ayrıca değerlendirilmelidir. Nitekim kamu kurumlarının resmi görüşlerinde aday memurun KPSS/EKPSS sonucunda bazı merkezi yerleştirme işlemleriyle farklı nitelikte bir kadroya atanmasının 54. maddedeki “nakil” kapsamında değerlendirilmemesi gereken durumlar bulunduğu belirtilmiştir.
Kurumlar Arası Geçişte Gerekli Belgeler
Belgeler kurumun, kadronun ve atama yönteminin niteliğine göre değişebilir. Bu nedenle tek bir belge listesi bütün kurumlar için zorunlu kabul edilmemelidir.
| Belge | Genel Açıklama |
|---|---|
| Hizmet belgesi / hizmet cetveli | Memurun hizmet ve görev bilgilerini gösterir. |
| Disiplin durumu | Kurumun işlemine göre disiplin durumunu gösteren belge istenebilir. |
| Öğrenim belgesi | Atanılacak kadronun öğrenim şartları bakımından gerekli olabilir. |
| Kadro/unvan bilgileri | Mevcut ve atanılacak kadronun derece ve unvan bilgilerinin değerlendirilmesinde kullanılır. |
| Muvafakat yazısı | Naklen atamanın gerçekleşmesi için mevcut kurumun muvafakat işlemini gösterir. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
2011 yılında 6111 sayılı Kanunla 657 sayılı Kanundaki klasik sicil sistemi kaldırılmıştır. Bu nedenle “son üç yıllık sicil notu” veya “sicil raporu” ifadelerinin 2026 yılında genel kurumlar arası nakil belgesi gibi kullanılması doğru değildir.
Geçici Görevlendirme
Geçici görevlendirme, kurumlar arası naklen atamadan farklı bir işlemdir. Memur asli kadrosundan ayrılarak kalıcı şekilde başka kuruma nakledilmez; mevzuatın öngördüğü süre ve şartlarla geçici olarak başka bir kurumda görevlendirilebilir.
657 sayılı Kanunun Ek 8. maddesi kapsamında yapılan geçici görevlendirmelerde görevlendirmenin dayandığı bent ve özel mevzuat, süreyi, muvafakatı ve mali hakların hangi kurum tarafından ödeneceğini belirleyebilir.
Özellikle Ek 8 kapsamındaki kurumlar arası geçici görevlendirmelerde “maaş her durumda yeni kurum tarafından ödenir” şeklinde genelleme yapmak doğru değildir. Ek 8/c kapsamındaki kurumlar arası geçici görevlendirmede memur aylık, ücret ve diğer mali ve sosyal haklarını kendi kurumundan almaya devam eder.
Memur Kurum Değiştirirken Kıdem Tazminatı Alır mı?
657 sayılı Kanuna tabi devlet memurları bakımından 4857 sayılı İş Kanunundaki anlamıyla kıdem tazminatı kurumu uygulanmaz.
Memurlar açısından “kıdem aylığı” ile işçilere ait “kıdem tazminatı” birbirinden farklı kavramlardır. Kurumlar arası naklen atama nedeniyle memurun geçmiş hizmet yılı yok olmaz; sosyal güvenlik ve emeklilik yönünden uygulanacak hükümler memurun statüsüne göre devam eder.
Eş Durumu ve Kurumlar Arası Nakil
Eş durumu nedeniyle yer değiştirme, kurumlar arası nakille aynı şey değildir. Eş durumu tayininin dayanağı, personelin tabi olduğu özel yönetmelik ve 657 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre belirlenir.
Bu nedenle “eş durumu tayininde her zaman 3 derece kuralı vardır” veya “muvafakat her durumda kesinlikle reddedilemez” şeklinde genel ifadeler kullanılmamalıdır.
Kurumlar Arası Geçişte Mali Haklar
Kurum değiştiren memurun mali hakları yeni kurumundaki kadro, unvan, derece-kademe ve ilgili ödeme mevzuatına göre yeniden değerlendirilir.
| Konu | Değerlendirme |
|---|---|
| Aylık | Yeni kadro ve ilgili mali mevzuata göre hesaplanır. |
| Ek gösterge | Yeni kadronun ve memurun durumuna göre belirlenir. |
| Özel hizmet tazminatı / ek ödeme | Görev ve kurumun tabi olduğu mevzuata göre farklılaşabilir. |
| Kıdem aylığı | Memurun hizmet ve derece-kademe durumuna göre ayrıca değerlendirilir. |
| Banka promosyonu | Eski ve yeni kurumun protokolüne göre ayrıca değerlendirilir; otomatik olarak aynı uygulamanın devam edeceği varsayılmamalıdır. |
Tabloyu sağa kaydırarak tüm sütunları görüntüleyebilirsiniz.
Muvafakat Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Geçmek istediğiniz kurumda uygun kadro bulunup bulunmadığını araştırın.
- İşlemin 657/74 kapsamında naklen atama mı, merkezi yerleştirme mi veya özel bir atama yöntemi mi olduğunu netleştirin.
- Muvafakat alınmadan istifa etmenin 657/97 bakımından sonuçlarını değerlendirin.
- Ret kararı verilirse tebliğ tarihini ve dava süresini kaçırmayın.
- Sicil raporu yerine güncel hizmet ve personel belgelerini esas alın.
- Kurumun özel atama ve personel mevzuatını ayrıca kontrol edin.
Önce yeni kurumun atama yöntemini netleştirin, sonra mevcut kurumla muvafakat sürecini yürütün. Atama kesinleşmeden istifa etmek, özellikle 657/97 kapsamındaki bekleme süreleri nedeniyle ciddi risk oluşturabilir.
İlgili Rehberler
- Eş Durumu Tayini 2026 — Eş durumu nedeniyle yer değiştirme şartları
- Memuriyetten İstifa ve Geri Dönüş — İstifa sonrası yeniden atanma kuralları
- 6191 Sayılı Kanun Yerleştirme İşlemleri — Özel atama ve yerleştirme süreçleri
- Tayin Sonrası Banka Promosyonu Hakları — Kurum değişikliğinde promosyon uygulaması
Yasal Dayanaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu — 54, 68, 72, 74 ve 97. maddeler
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Ek 8. madde — Kurumlar arası geçici görevlendirme
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — özellikle 7. madde ve idari yargıdaki başvuru yolları
- 6111 sayılı Kanun — 657 sayılı Kanundaki klasik sicil sisteminin kaldırılmasına ilişkin düzenlemeler
- Danıştay kararları — Kurumlar arası nakil ve muvafakat işlemlerinin kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden yargısal denetimi
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kurumlar arası nakil ve muvafakat işlemlerinde memurun kadrosu, unvanı, göreve başlama tarihi, tabi olduğu özel mevzuat ve somut işlem tarihi ayrıca değerlendirilmelidir.