Emekli Keseneğine Esas Aylık (EKEA) Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Emekli Keseneğine Esas Aylık (EKEA) Nedir? Nasıl Hesaplanır?
Emekli Keseneğine Esas Aylık (EKEA), kamu görevlilerinin emeklilik bakımından hangi aylık unsurlarının ve hangi derece-kademe/ek gösterge bilgilerinin esas alınacağını anlamak için kullanılan önemli bir özlük kavramıdır.
EKEA özellikle 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümleri uygulanan iştirakçiler açısından önemlidir. Ancak 5510 sayılı Kanunun 4/1-c bendi kapsamında ilk defa sigortalı olanların durumu farklıdır. Bu iki sistemi birbirine karıştırmak, memurun emekli keseneği ve gelecekteki emeklilik hesabı hakkında yanlış sonuçlara yol açabilir.
Bu rehberde EKEA'nın ne olduğunu, KHA'dan farkını, emekli keseneğine esas unsurları, ek gösterge ilişkisini ve 5434-5510 ayrımını sade biçimde açıklıyoruz.
Yayın tarihi: 28 Ağustos 2026
EKEA, KHA ile aynı kavram değildir. KHA memurun kazanılmış hak aylığı derece-kademesini ifade ederken EKEA, özellikle 5434 sayılı Kanun kapsamında emeklilik keseneği ve kurum karşılığının hesabında esas alınan emeklilik unsurlarını ifade eder. 5510 kapsamında ilk defa 4/c sigortalısı olanlarda ise prime esas kazanç sistemi uygulanır. SGK – 4/c Bilgileri
Emekli Keseneğine Esas Aylık (EKEA) Nedir?
EKEA, en basit ifadeyle memurun emeklilik keseneğinin hesabında dikkate alınan aylık esasını ifade eder. Özellikle 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan iştirakçilerde derece, kademe ve ek gösterge bilgileri ile emeklilik keseneğine esas ödeme unsurları önem taşır.
SGK'nın 4/c kapsamındaki güncel açıklamasında, 5510 sayılı Kanunun Geçici 4. maddesi kapsamında olup haklarında 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulananların emekli keseneğine esas aylıkları arasında gösterge aylığı, ek gösterge aylığı, kıdem aylığı, taban aylık ve özel hizmet tazminatı sayılmaktadır. SGK – Emekli Keseneği Açıklaması
KHA ile EKEA Arasındaki Fark
Memurların en sık karıştırdığı iki kayıt Kazanılmış Hak Aylığı (KHA) ile Emekli Keseneğine Esas Aylık (EKEA)'dır. Bunların aynı olması zorunlu değildir.
| Kavram | KHA | EKEA |
|---|---|---|
| Temel amaç | Memurun kazanılmış aylık derece-kademesini belirlemek | Emeklilik keseneği ve kurum karşılığı bakımından emeklilik esaslarını belirlemek |
| Hukuki yapı | 657 sayılı Kanunun derece-kademe ve intibak hükümleri | Özellikle 5434 sayılı Kanun ve ilgili sosyal güvenlik hükümleri |
| Aynı olmak zorunda mı? | Hayır | Hayır |
| Ek gösterge ilişkisi | Genel olarak KHA derecesi önemlidir | 5434 kapsamındaki özel emeklilik hükümleri ayrıca dikkate alınır |
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün personel görüşlerinde, KHA'sı 3/1 ve EKEA'sı 2/1 olan uzman kadrosundaki bir personel bakımından, istisnalar saklı kalmak üzere ek gösterge ve aylık göstergenin KHA derecesine göre belirlenmesi gerektiği açıklanmıştır. Bu örnek, KHA ile EKEA'nın farklı olabileceğini açık biçimde göstermektedir. Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
EKEA Nasıl Hesaplanır?
EKEA hesabını tek bir formül şeklinde düşünmek doğru değildir. Öncelikle personelin hangi sosyal güvenlik hükümlerine tabi olduğu belirlenir.
| Adım | Kontrol Edilecek Unsur | Sonuç |
|---|---|---|
| 1 | Sosyal güvenlik statüsü | 5434 hükümleri mi, 5510 kapsamındaki 4/c prim sistemi mi uygulanıyor? |
| 2 | Derece ve kademe | Emeklilik keseneği/prim hesabında kullanılacak derece-kademe belirlenir. |
| 3 | Ek gösterge | İlgili mevzuata göre emeklilik hesabında dikkate alınacak ek gösterge belirlenir. |
| 4 | Emeklilik keseneğine esas unsurlar | Kanunda sayılan aylık ve tazminat unsurları belirlenir. |
| 5 | Katsayı | Döneme ait katsayılar kullanılarak tutarlar hesaplanır. |
| 6 | Kesinti/karşılık | İlgili sosyal güvenlik statüsüne göre şahıs keseneği ve kurum karşılığı hesaplanır. |
Önce statü, sonra derece-kademe ve ek gösterge, ardından emekliliğe esas ödeme unsurları belirlenir. Kişinin yalnızca bordrosundaki toplam net maaşa bakılarak EKEA hesaplanamaz.
Emekli Keseneğine Esas Aylıkta Hangi Kalemler Bulunur?
5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan iştirakçiler bakımından SGK'nın güncel açıklamasında emekli keseneğine esas aylığın hesabında dikkate alınan temel aylık ve tazminat unsurları aşağıdaki şekilde gösterilmektedir.
| Ödeme Unsuru | EKEA / Keseneğe Etkisi |
|---|---|
| Gösterge aylığı | Emeklilik keseneğine esas aylık hesabında dikkate alınır. |
| Ek gösterge aylığı | İlgili emeklilik mevzuatına göre dikkate alınır. |
| Kıdem aylığı | 5434 kapsamında emekli keseneğine esas aylık unsurlarındandır. |
| Taban aylık | 5434 kapsamında emekli keseneğine esas aylık unsurlarındandır. |
| Özel hizmet tazminatı | İlgili oran ve mevzuat çerçevesinde emeklilik keseneği hesabına dahil edilir. |
Burada önemli nokta, memur maaşındaki her ödeme kaleminin EKEA'ya otomatik olarak dahil olmamasıdır. Sosyal yardım, ek ödeme veya diğer ödemelerin emeklilik keseneği bakımından durumu kendi özel mevzuatına göre belirlenir.
Emekli Keseneği Oranı Kaçtır?
5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan iştirakçiler bakımından SGK'nın güncel 4/c açıklamasında emekli keseneği %16, kurum karşılığı %20 olarak belirtilmektedir. SGK – 4/c Prim Oranları
| Kesinti / Karşılık | 5434 Kapsamındaki Oran |
|---|---|
| İştirakçi emekli keseneği | %16 |
| Kurum karşılığı | %20 |
5510 sayılı Kanunun 4/1-c kapsamındaki ilk defa sigortalılar açısından ise prim sistemi farklıdır. Bu nedenle %16 ve %20 oranları bütün yeni memurlara aynen uygulanıyor şeklinde bir sonuç çıkarılmamalıdır.
5434 ve 5510 Arasındaki EKEA Farkı
Memur emekliliğinde en kritik ayrımlardan biri 5434 sayılı Kanun hükümlerinin mi, yoksa 5510 sayılı Kanunun 4/1-c hükümlerinin mi uygulanacağıdır.
| Konu | 5434 Hükümleri Uygulananlar | 5510 4/1-c İlk Defa Sigortalılar |
|---|---|---|
| Sistem | Emekli keseneği ve kurum karşılığı | Prime esas kazanç ve prim sistemi |
| EKEA | Emeklilik bakımından temel kavramlardan biridir. | 5434'teki klasik EKEA sisteminin aynısı uygulanmaz. |
| Derece/kademe | Emeklilik kayıtlarında önemlidir. | 5510'un prim ve aylık hesaplama sistemi içinde değerlendirilir. |
| Prim/keseneğin hesabı | 5434 hükümlerine göre | 5510 hükümlerine göre |
SGK'nın Kesenek Bilgi Sistemi açıklamasına göre, 2008 yılı Ekim ayı başından önce 5434 hükümlerine tabi olup daha sonra 5510'un 4/1-c bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayan bazı kişilerin diğer sigortalılık süreleri 5434'ün mülga ek 17 ve ek 18 hükümleri çerçevesinde intibak ve emekli keseneğine esas aylık bakımından değerlendirilebilirken, 5510 yürürlük tarihinden sonra ilk defa 4/1-c sigortalısı olanlar bakımından aynı yönde bir hüküm bulunmamaktadır. SGK Kesenek Bilgi Sistemi
EKEA ve Ek Gösterge İlişkisi
Ek gösterge, hem KHA hem de emeklilik bakımından önemli bir unsur olabilir. Ancak emekli keseneğine esas ek gösterge ile maaş ödemesinde uygulanan ek gösterge değerlendirmesi özel mevzuat hükümleriyle birlikte ele alınmalıdır.
SGK'nın Kesenek Bilgi Sistemi kılavuzunda, emeklilik kesenek ve kurum karşılığında esas alınan ek göstergenin tespitinde kazanılmış hak aylığına ait dereceye tanınan ek gösterge veya sigortalının daha önce yüksek ek göstergeli görevde bulunmuş olması halinde 5434 sayılı Kanunun Ek 67. maddesine göre yüksek olan ek göstergenin dikkate alınabileceği açıklanmaktadır. SGK Kesenek Kılavuzu
Ek gösterge ve emeklilik keseneği hesabında yalnızca “EKEA derecesi”ne bakmak her durumda yeterli değildir. 657 sayılı Kanunun 68/B hükmü ve 5434 sayılı Kanunun Ek 67. maddesi gibi özel düzenlemeler sonucu değiştirebilir.
HİTAP'ta EKEA Neden Farklı Görünebilir?
HİTAP veya ilgili SGK kayıtlarında KHA ile EKEA'nın farklı derece-kademede görünmesi tek başına kayıt hatası değildir.
SGK Kesenek Bilgi Sistemi dokümanında emeklilik kesenek ve kurum karşılığına esas alınan derece, kademe, ek gösterge ve terfi tarihinin ayrı emeklilik kayıtları olarak takip edildiği görülmektedir. Bu nedenle personel kayıtlarında KHA ile EKEA'nın farklı görünmesi, kişinin geçmiş intibak ve sosyal güvenlik statüsünden kaynaklanabilir. SGK Kesenek Kılavuzu
EKEA Hesabında Sık Yapılan Hatalar
- EKEA ile KHA'yı aynı kabul etmek: İki kayıt farklı hukuki amaçlara hizmet eder.
- 5434 ve 5510 sistemlerini karıştırmak: İlk defa 4/c sigortalısı olanların prim sistemi 5434'teki klasik kesenek sistemiyle aynı değildir.
- Her maaş kalemini keseneğe dahil etmek: Kanunda emeklilik keseneğine esas olan unsurlar ayrı ayrı belirlenir.
- Kadro derecesini tek başına esas almak: KHA, EKEA ve kadro derecesi birbirinden farklı olabilir.
- Ek göstergeyi yalnızca EKEA'ya bağlamak: Özel emeklilik hükümleri ayrıca incelenmelidir.
- HİTAP'taki farklılığı doğrudan hata kabul etmek: Önce kişinin sosyal güvenlik ve intibak geçmişi kontrol edilmelidir.
EKEA Kaydı Yanlışsa Ne Yapılmalı?
EKEA veya emekli keseneği kaydınızın yanlış olduğunu düşünüyorsanız tek bir ekrana bakarak karar vermeyin. Aşağıdaki kayıtları birlikte karşılaştırın:
| Belge / Kayıt | Kontrol Edilecek Husus |
|---|---|
| HİTAP | KHA, EKEA, derece-kademe, terfi ve hizmet kayıtları |
| Kesenek kayıtları | Emekli keseneğine esas derece, kademe ve ek gösterge |
| İntibak belgesi | Hizmetlerin hangi mevzuat hükmüne göre değerlendirildiği |
| Bordro | Gösterge, ek gösterge, kıdem aylığı, taban aylık ve diğer ödeme unsurları |
| SGK hizmet kayıtları | 4/a, 4/b, 4/c ve eski sosyal güvenlik statülerinin dönemleri |
Uyuşmazlık tespit edilirse, kurumun personel/özlük birimine yazılı başvuru yaparak hangi derece-kademe veya hizmet süresinin neden farklı kaydedildiğinin açıklanmasını istemek uygun ilk adımdır.
İlgili Hesaplama Araçları
EKEA ile doğrudan ilişkili hesaplamalar için:
İlgili Rehberler
EKEA, KHA ve intibak konularını birlikte incelemek için MemurÖzlük Rehberleri bölümüne göz atabilirsiniz.
- Kazanılmış Hak Aylığı (KHA) Nedir? — KHA'nın hesaplanması ve derece-kademe ilişkisi
- Özel Sektör Hizmetleri İntibakta Nasıl Değerlendirilir? — Hizmetlerin intibaka etkisi
- Memur Kademe ve Derece İlerlemesi — Derece ve kademe sistemi
- Memur Emeklilik Şartları 2026 — Emeklilik süreci ve şartları
EKEA'yı doğru anlamanın anahtarı sosyal güvenlik statüsünü doğru tespit etmektir. 5434 hükümleri uygulanan personelde emekli keseneğine esas aylık; gösterge, ek gösterge, kıdem aylığı, taban aylık ve özel hizmet tazminatı gibi kanunda belirlenen unsurlardan oluşur. 5510 kapsamında ilk defa 4/c sigortalısı olanlarda ise farklı bir prim sistemi vardır.
Yasal Dayanaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.43 — Ek gösterge
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.68 — Derece yükselmesi
- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu — Emekli keseneği ve iştirakçilik hükümleri
- 5434 sayılı Kanun Ek 67 — Emeklilik bakımından ek göstergeye ilişkin özel hüküm
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.4/1-c — Kamu görevlileri sigortalılığı
- 5510 sayılı Kanun Geçici m.4 — 5434 hükümlerinin uygulanmaya devam ettiği kişiler
- SGK Kesenek Bilgi Sistemi — 4/c emekli keseneği ve kurum karşılığı kayıtları
- Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü Personel Görüşleri — KHA/EKEA ve ek göstergeye ilişkin yerel yönetim personel görüşleri
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. EKEA ve emekli keseneği hesabı kişinin sosyal güvenlik statüsüne, hizmet geçmişine, derece-kademe ve ek gösterge kayıtlarına ve işlem tarihindeki mevzuata göre değişebilir. Kesin hesaplama için kurum kayıtları ve SGK kayıtları birlikte incelenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
EKEA, özellikle 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan iştirakçiler bakımından emekli keseneği ve kurum karşılığının hesabında esas alınan aylık unsurlarını ve bunlara ilişkin derece-kademe/ek gösterge kayıtlarını ifade eder.
Hayır. KHA memurun kazanılmış hak aylığı derece-kademesini; EKEA ise emeklilik keseneği ve kurum karşılığı hesabında kullanılan emeklilik esaslarını ifade eder. Bazı personelde aynı, bazı personelde farklı olabilir.
Hesaplama kişinin sosyal güvenlik statüsüne göre değişir. 5434 hükümleri uygulananlarda gösterge aylığı, ek gösterge, kıdem aylığı, taban aylık ve ilgili tazminat/unsurlar emekli keseneği esasına göre dikkate alınır. 5510 kapsamındaki ilk defa 4/c sigortalıları bakımından ise prime esas kazanç kuralları uygulanır.
5434 kapsamında emekli keseneğine esas aylık bakımından gösterge aylığı, ek gösterge aylığı, kıdem aylığı, taban aylık ve özel hizmet tazminatı gibi kanunda belirtilen unsurlar dikkate alınır. Her maaş kalemi otomatik olarak keseneğe dahil değildir.
5510 sayılı Kanunun 4/1-c kapsamında ilk defa sigortalı olanlar için 5434'teki klasik emekli keseneği sistemi yerine prime esas kazanç sistemi uygulanır. Bu nedenle 5434 kapsamındaki EKEA kavramı ile 5510 kapsamındaki prim hesabı birebir aynı değildir.
Özellikle 5434 sayılı Kanun kapsamında bulunanlarda emeklilik mevzuatına özgü derece-kademe ve ek gösterge hükümleri nedeniyle KHA ile EKEA farklı seviyelerde bulunabilir.
Emeklilik keseneği ve kurum karşılığında dikkate alınan ek gösterge, emeklilik mevzuatındaki kurallara göre belirlenir. 5434 kapsamındaki kişilerde KHA'ya göre ek gösterge uygulanması genel kural olmakla birlikte 68/B ve 5434 Ek 67 gibi özel hükümler sonucu değiştirebilir.
5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanan iştirakçiler bakımından SGK'nın güncel açıklamasında şahıs keseneği %16, kurum karşılığı %20 olarak belirtilmektedir. 5510 kapsamındaki 4/1-c sigortalılarında prim oranları farklıdır.
2008 yılı Ekim ayı başından önce kamu görevlisi olarak 5434 hükümlerine tabi olanlarla, 5510'un yürürlüğünden sonra ilk defa 4/1-c sigortalısı olanların emeklilik/prim sistemleri aynı değildir.
EKEA ve emeklilik keseneğiyle ilgili derece, kademe, ek gösterge ve terfi tarihi bilgileri kurumların SGK Kesenek Bilgi Sistemi/HİTAP kayıtlarında kullanılan emeklilik kayıtları içinde takip edilir.